Στερεοτακτική ακτινοθεραπεία σώματος: Καλύτερο ογκολογικό αποτέλεσμα με λιγότερη ακτινοβολία
Η στερεοτακτική ακτινοθεραπεία σώματος έρχεται να ενισχύσει το θεραπευτικό οπλοστάσιο απέναντι σε πολλούς τύπους καρκίνου, διαφόρων σταδίων, προσφέροντας ακόμα καλύτερο ογκολογικό αποτέλεσμα με λιγότερο έκθεση του ασθενούς σε επιβλαβή ακτινοβολία. Ο Δρ. Γ. Κριτσέλης, Ακτινοθεραπευτής – Ογκολόγος στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, εξηγεί τα πλεονεκτήματα της στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας σώματος:
-Τι είναι η στερεοτακτική ακτινοθεραπεία σώματος (Stereotactic Body Radiation Therapy);
Η στερεοτακτική ακτινοθεραπεία σώματος (SBRT) είναι μία μη επεμβατική, αναίμακτη θεραπεία, που εφαρμόζεται σε διάφορες περιοχές του σώματος, με απόλυτη ακρίβεια σε όγκους διαστάσεων 1-3 εκ. (max 5 εκ.). Το χαρακτηριστικό της στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας σώματος είναι η χορήγηση μιας και μόνο θεραπευτικής δόσης ακτινοβολίας ή λίγων κλασματοποιημένων υψηλών δόσεων ακτινοβολίας ακριβώς στο σημείο του όγκου, βελτιώνοντας τα ποσοστά ίασης, με έναν τρόπο που μέχρι σήμερα δεν μπορούσε να επιτευχθεί με τα κλασσικά σχήματα ακτινοθεραπείας.
-Πόσο διαρκεί η όλη διαδικασία;
Η SBRT χορηγείται σε 1-5 θεραπείες σε διάστημα έως δύο εβδομάδων. Αυτό είναι το πλεονέκτημα της έναντι της συμβατική εξωτερικής ακτινοθεραπείας κατά την οποία η χορήγηση της δόσης γίνεται καθημερινά σε βάθος αρκετών εβδομάδων.
Η διάρκεια της κάθε συνεδρίας SBRT είναι 15-20 λεπτά, ο ασθενής φεύγει την ίδια μέρα από το νοσοκομείο, χωρίς να αισθάνεται κανένα πόνο και χωρίς να έχει ανεπιθύμητη ενέργεια, συνεχίζοντας τις καθημερινές του δραστηριότητες.
-Σε ποιες περιπτώσεις ενδείκνυται;
Γενικά, μπορούμε να πούμε ότι ενδείκνυται για ασθενείς με εντοπισμένους όγκους έως 6-7 cm ή μικρό αριθμό όγκων στο υπόλοιπο το σώμα. Η SBRT εφαρμόζεται στον καρκίνο του πνεύμονα, σε όγκους του παγκρέατος, σε εντοπισμένος όγκους στο ήπαρ, στον καρκίνο του νεφρού, σε όγκους στην περιοχή της κοιλιάς και σε σαρκώματα. Μπορεί, επίσης, να χορηγηθεί σε ασθενείς με μικρό αριθμό μεταστάσεων (ολιγομεταστατική νόσος), π.χ. πνευμονικές μεταστάσεις, στους λεμφαδένες, οστικές μεταστάσεις στη σπονδυλική στήλη, στο ήπαρ, στον νεφρό.
Το σημαντικότερο είναι ότι πλέον σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες (NCCN), εφαρμόζεται ως ριζική θεραπεία στον καρκίνο του προστάτη αρχικού σταδίου, στον καρκίνο του παγκρέατος, στον καρκίνο του πνεύμονα σε μικρού μεγέθους όγκο που δεν δύναται να χειρουργηθεί, στον ηπατοκυτταρικό καρκίνο και στον μαστό.
Αξίζει να τονιστεί, ότι η στερεοτακτική ακτινοθεραπεία σώματος αποτελεί βέλτιστη θεραπευτική επιλογή για τους ασθενείς που -π.χ. λόγω συννοσηρότητας ή ηλικίας- δεν μπορούν να υποβληθούν σε χειρουργείο.
-Σε τι διαφέρει από την κλασσική ακτινοθεραπεία;
Στην SBRT ο Ακτινοθεραπευτής χορηγεί μεγαλύτερη ραδιοβιολογική δόση ακτινοβολίας θανατηφόρα για τους καρκινικούς ιστούς προκαλώντας βλάβη στα αγγεία που τροφοδοτούν τον όγκο, δημιουργώντας έντονη υποξία, προκαλώντας κατά συνέπεια τον θάνατο-απόπτωση των καρκινικών κυττάρων.
Η στερεοτακτική ακτινοθεραπεία σώματος έχει δείξει θεαματικά καλύτερα αποτελέσματα σε σχέση με τη συμβατική ακτινοθεραπεία και τα αποτελέσματά της είναι συγκρίσιμα με εκείνα των χειρουργικών εξαιρέσεων.
-Πόσο ασφαλής είναι ως θεραπεία;
Οι ασθενείς βιώνουν πολύ λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες, οι οποίες διαφοροποιούνται αναλόγως με το σύστημα που δέχεται ακτινοβολία.
-Τι προϋποθέτει η στερεοτακτική ακτινοθεραπεία σώματος;
Ο σημαντικότερος παράγοντας είναι η ακρίβεια και εστίαση χορήγησης της δόσης. Η χορήγηση της ακτινοθεραπείας σώματος απαιτεί ακριβή στόχευση του όγκου τη στιγμή της ακτινοβολίας, με χρήση ενδεδειγμένων συστημάτων ακινητοποίησης, έτσι ώστε να μην ακτινοβοληθούν οι περιβάλλοντες υγιείς ιστοί.
Επιπλέον όπλο για την ακριβή αποτύπωση του όγκου είναι απεικονιστικές εξετάσεις μεγάλης ακρίβειας όπως PET/CT, αξονική, η μαγνητική τομογραφία, αλλά και άλλες καινοτόμες πλατφόρμες απεικόνισης, που δίνουν 4διάστατη απεικόνιση.
Απαιτείται επίσης ιδιαίτερα προηγμένο τεχνολογικά σύστημα χορήγησης ακτινοβολίας σε εξιδεικευμένο κέντρο και πάνω από όλα απαιτείται κλινική εμπειρία και εξειδίκευση του Ακτινοθεραπευτή Ογκολόγου, προϋποθέσεις που πληρούνται μόνο σε εξειδικευμένα κέντρα.
Επομένως, είναι σημαντική η επιλογή ενός κέντρου με ολιστική αντίληψη για την αντιμετώπιση των περιστατικών καρκίνου. Το Ιατρικό Κέντρο Αθηνών είναι στελεχωμένο με εξειδικευμένους επιστήμονες και διαθέτει τις υποδομές και τον ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό που είναι απαραίτητος για τη διάγνωση και την αποτελεσματική θεραπεία κάθε τύπου καρκίνου.
