Τμήμα Νευροακτινολογίας και Πρότυπης Νευροαπεικόνισης

• Νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος Alzheimer και η νόσος Parkinson.
• Πολλαπλή σκλήρυνση και άλλες απομυελινωτικές διαταραχές.
• Επιληψία, σύνδρομα του φάσματος του αυτισμού και μετα-τραυματικά σύνδρομα.

• Όγκοι εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού.
• Αγγειακές ανωμαλίες, όπως ανευρύσματα και αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες.
• Τραυματικές κακώσεις εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού.

• Συγγενή παιδιατρικά και μεταβολικά νοσήματα
• Φλεγμονώδεις και λοιμώδεις νόσοι του νευρικού συστήματος (π.χ., μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα).
• Χρόνιες κεφαλαλγίες και ημικρανίες.

• Απεικονιστική της εγκεφαλικής αιμάτωσης (perfusion)
• Απεικονιστική της διάχυσης (diffusion) και του τανυστή διάχυσης (diffusion tensor)
• Μαγνητική φασματοσκοπία (spectroscopy)
• Λειτουργική απεικόνιση μαγνητικού συντονισμού (functional MRI –fMRI)
• Ογκομέτρηση μαγνητικού συντονισμού (volumetry)
• Πολυ-παραμετρική (multi-parametric) αξιολόγηση των νευρολογικών ασθενειών

• Εμβολισμός αγγειακών ανωμαλιών (ανευρύσματα, δυσπλασίες).
• Διαδερμικές βιοψίες εγκεφάλου υπό καθοδήγηση MRI ή CT.
• Θεραπείες υπό ακτινολογική καθοδήγηση για χρόνιες ή επείγουσες παθήσεις.

Η τεχνική ποσοτικοποιεί την αιματική ροή, αιματική διάχυση και συναφείς παραμέτρους συμπεριλαμβανομένων των χρόνων για την αιματική διάχυση στους εγκεφαλικούς ιστούς. Οι μετρήσεις μπορούν να γίνουν, τόσο μετά την έγχυση γαδολινίου, όσο και χωρίς την χρήση του σε ασθενείς με αλλεργικές αντιδράσεις στην ουσία όσο και σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια.

Εφαρμογές της τεχνικής υπάρχουν στην νευρο-ογκολογία με σκοπό την διάγνωση, προεγχειρητικό σχεδιασμό, σταδιοποίηση  και παρακολούθηση των όγκων για την έγκαιρη διάγνωση υποτροπής, στη διάγνωση των θρομβο-εμβολικών εγκεφαλικών επεισοδίων και στην επιλογή των ασθενών για θρομβόλυση και θρομβεκτομή.

Η τεχνική αποσκοπεί στη μέτρηση της κλασματικής ανισοτροπίας (fractional anisotropy) στην διάχυση των μορίων του νερού στον εγκεφαλικό ιστό και κατ’ επέκταση στην απεικόνιση και ποσοτικοποίηση των εγκεφαλικών δεματίων/δεσμίδων και νευρικών οδών. Δεν απαιτείται η χρήση γαδολινίου.

Η δεσμιδογραφία (tractography) εφαρμόζεται ευρύτατα στον προεγχειρητικό σχεδιασμό στη χειρουργική των όγκων και της επιληψίας και αποσκοπεί στο να ελαχιστοποιήσει τις ανεπιθύμητες βλάβες περιεγχειρητικά, ιδιαίτερα στις περιοχές «κρίσιμου ενδιαφέροντος» (eloquent areas), όπως στην περιοχή του λόγου, της κίνησης και της όρασης.

Η μέθοδος είναι εξαιρετικά σημαντική για την εξέταση της σύστασης των εγκεφαλικών δομών και ποσοτικοποιεί μια ευρεία ομάδα μεταβολιτών που σχετίζονται με την λειτουργία των κυτταρικών μεμβρανών, την πυκνότητα των νευρώνων, τους νευροδιαβιβαστές, και τον (αν)αερόβιο μεταβολισμό των κυττάρων.

Τα παραγόμενα φάσματα χρησιμοποιούνται στην διάγνωση, σταδιοποίηση και παρακολούθηση των όγκων για την εκτίμηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία και τον έγκαιρο εντοπισμό της υποτροπής. Για ένα μεγάλο μέρος των παιδιατρικών μεταβολικών νοσημάτων, η τεχνική αυτή συμβάλλει σημαντικά στην διάγνωσή τους.

Η τεχνική αναλύει την εγκεφαλική δραστηριότητα, κατ’ αναλογία με το ηλεκτρο-εγκεφαλογράφημα, χαρτογραφώντας την λειτουργία των εγκεφαλικών περιοχών που σχετίζονται με τα κέντρα του λόγου, της κίνησης, της όρασης, της ακοής και πλείστων άλλων εγκεφαλικών λειτουργιών. Η μεθοδολογία είναι μη-επεμβατική και διαδραστική με τον ασθενή. Πραγματοποιείται με το να ακολουθεί ο ασθενής οδηγίες και να εκτελεί συγκεκριμένες πράξεις κατά τη διάρκεια της εξέτασης, χωρίς την χρήση γαδολινίου. Μια παραλλαγή της εξέτασης είναι η λειτουργική απεικόνιση σε κατάσταση ηρεμίας (resting-state fMRI), όπου εντοπίζεται στις ανατομικές εικόνες και αναλύεται ένα σύνολο εγκεφαλικών δραστηριοτήτων και δικτύων με τον ασθενή έχοντας κλειστά μάτια και σε κατάσταση ηρεμίας.

Η τεχνική είναι θεμελιακής σημασίας για την χαρτογράφηση των περιοχών «κρίσιμου ενδιαφέροντος» πριν από οποιαδήποτε νευροχειρουργική επέμβαση (π.χ. όγκοι, επιληψία, αγγειακές δυσπλασίες) που τελείται κοντά στα ανατομικά τους όρια και συμβάλλει στη δραστική μείωση των μετεγχειρητικών νευρολογικών επιπλοκών και στη μεγιστοποίηση της επεμβατικής θεραπείας.

Η καινοτόμος μεθοδολογία που ακολουθείται συνίσταται στην εικονική κατάτμηση (parcellation) του εγκεφάλου σε περισσότερες από 50 περιοχές ενδιαφέροντος σε κάθε ημισφαίριο και την μέτρηση του όγκου της φαιάς και λευκής ουσίας. Τα αποτελέσματα έπειτα συγκρίνονται με τις φυσιολογικές τιμές μιας βάσης χιλιάδων ασθενών ίδιας ηλικίας και φύλου.

Η εξέταση διαρκεί λίγα μόνο λεπτά και η λεπτομερής ανάλυση επιτρέπει την ταυτοποίηση των περιοχών του εγκεφάλου που σχετίζονται με παθολογική ατροφία ή παθολογική πάχυνση/λέπτυνση του φλοιού και των βασικών πυρήνων. Η τεχνική βρίσκει εφαρμογή σε νευροεκφυλιστικές παθήσεις και κυρίως στην άνοια, καθώς επιτρέπει μεγαλύτερη ακρίβεια στη διάγνωση των διαφορετικών και συχνά κλινικά αλληλοεπικαλυπτομένων μορφών. Επιπλέον, η ογκομέτρηση μπορεί να εφαρμοστεί στη διάγνωση της επιληψίας, καθώς μπορεί να εντοπίσει μικρές έως ανεπαίσθητες βλάβες του φλοιού που διαφορετικά δεν είναι εμφανείς στους ακτινολόγους.

Ο συνδυασμός δύο ή περισσότερων προηγμένων τεχνικών απεικόνισης του εγκεφάλου στην ίδια εξέταση είναι εφικτό και συνεπάγεται μεγαλύτερη ακρίβεια στη διάγνωση και παρακολούθηση των ασθενών. Τα αποτελέσματα οπτικοποιούνται σε πολυ-παραμετρικές, έγχρωμες εικόνες με μια ομάδα βιο-δεικτών (biomarkers) που μας δίνουν σημαντικές λεπτομέρειες για τον βαθμό κακοήθειας και μεταβολικής δραστηριότητας του όγκου, την κατάσταση λειτουργίας και την ατροφία του εγκεφαλικού ιστού, την συνδεσιμότητα (connectivity) και την επαρκή ενεργοποίηση των κέντρων για τις βασικές λειτουργίες όπως του λόγου και της κίνησης, και την ανατομική θέση των επιλεπτογόνων εστιών και έκταση των συμπτωμάτων που σχετίζονται με τις επιληπτικές κρίσεις, και την έκταση της λειτουργικής βλάβης σε νευροψυχιατρικές ασθένειες και κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις.